Nachtzweten: oorzaken, tips en de juiste slaapoplossingen

Word je regelmatig wakker met een klam gevoel, een natte pyjama of vochtige lakens? Dan ben je zeker niet de enige. Af en toe zweten tijdens het slapen is heel normaal: je lichaam gebruikt zweten om de temperatuur op peil te houden. Maar wanneer je regelmatig badend in het zweet wakker wordt of hierdoor minder goed slaapt, is het verstandig om te onderzoeken waardoor dat komt. Nachtzweten kan verschillende oorzaken hebben. Soms is de oplossing eenvoudig, bijvoorbeeld door een koeler slaapklimaat te creëren of te kiezen voor beter ventilerend beddengoed. In andere gevallen spelen stress, hormonale veranderingen, medicatie of een medische aandoening een rol.

Op deze pagina lees je:

• Wat nachtzweten precies is;

• Waardoor krijg je last van nachtzweten;

• Wat je zelf kunt doen om koeler en comfortabeler te slapen;
• Wanneer het verstandig is om een arts te raadplegen;
• Veelgestelde vragen over nachtzweten

Wat is nachtzweten?

Zweten tijdens je slaap is een normaal proces. Je lichaam produceert zweet om overtollige warmte kwijt te raken en je lichaamstemperatuur stabiel te houden. Daardoor transpireert vrijwel iedereen weleens tijdens de nacht.

Van nachtzweten spreken we wanneer je zo veel zweet dat het je slaap verstoort. Bijvoorbeeld doordat je wakker wordt van een klam gevoel, je nachtkleding of beddengoed nat zijn of je zelfs je lakens moet verschonen.

Een warme zomernacht of een extra dik dekbed betekent dus niet automatisch dat je last hebt van nachtzweten. Pas wanneer het regelmatig voorkomt en invloed heeft op je nachtrust, is het verstandig om naar de oorzaak te kijken.

Waardoor krijg je last van nachtzweten?

Nachtzweten kent veel verschillende oorzaken. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren. Gelukkig zijn veel oorzaken onschuldig en kun je er zelf iets aan doen.

Je slaapkamer of bed is te warm

Een van de meest voorkomende oorzaken van nachtzweten is een te warm slaapklimaat.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een slaapkamer die warmer is dan 18 °C;
• een dik winterdekbed;
• synthetisch beddengoed;
• een matras dat warmte vasthoudt;
• slecht ventilerende nachtkleding.

Wanneer warmte onvoldoende kan ontsnappen, moet je lichaam harder werken om af te koelen. Daardoor ga je meer zweten.

Stress en spanning

Stress heeft niet alleen invloed op je gedachten, maar ook op je lichaam. Wanneer je gespannen bent, maakt je lichaam meer stresshormonen zoals adrenaline aan. Hierdoor blijft je lichaam actiever, zelfs wanneer je slaapt.

Veel mensen merken daarom dat zij tijdens drukke of stressvolle periodes vaker wakker worden met een klam gevoel of meer transpireren gedurende de nacht.

Hormonale veranderingen

Ook hormonen kunnen invloed hebben op je lichaamstemperatuur.

Nachtzweten komt daarom regelmatig voor tijdens:

• de overgang;
• de zwangerschap;
• na een bevalling;
• de puberteit.

Vooral tijdens de overgang kunnen opvliegers ook 's nachts optreden, waardoor je plotseling veel gaat zweten.

Voeding, alcohol en beweging

Wat je eet en drinkt kan invloed hebben op je lichaamstemperatuur.

Zo kunnen onder andere zorgen voor meer nachtzweten:

• alcohol;
• pittig eten;
• cafeïne laat op de avond;
• intensief sporten vlak voor het slapengaan.

Na een zware training blijft je lichaam bovendien nog enige tijd warmer. Gun je lichaam daarom voldoende tijd om af te koelen voordat je naar bed gaat.

Medicatie

Sommige medicijnen kunnen nachtzweten als bijwerking hebben.

Dit komt onder andere voor bij:

• bepaalde antidepressiva;
• sommige pijnstillers;
• hormonale medicatie;
• koortsverlagende middelen.

Ben je kort geleden gestart met nieuwe medicatie en merk je dat je meer transpireert tijdens het slapen? Controleer dan de bijsluiter of bespreek dit met je arts of apotheker.

Een medische oorzaak

Soms is nachtzweten een symptoom van een onderliggende aandoening.

Voorbeelden zijn:

• een infectie;
• een schildklieraandoening;
• diabetes;
• slaapapneu.

Heb je regelmatig last van hevig nachtzweten zonder duidelijke oorzaak of ervaar je daarnaast andere klachten, zoals koorts, onverklaarbaar gewichtsverlies of extreme vermoeidheid? Neem dan contact op met je huisarts.

Wat kun je doen tegen nachtzweten?

Wanneer er geen medische oorzaak is, kun je vaak al veel bereiken door je slaapomgeving aan te passen. Een goed slaapklimaat helpt je lichaam om warmte en vocht beter af te voeren, waardoor je comfortabeler slaapt.

Kies voor ademend beddengoed

Beddengoed heeft veel invloed op hoe warm je het tijdens de nacht krijgt. Een dekbedovertrek in materialen zoals katoen, linnen en Tencel voeren vocht beter af dan veel synthetische stoffen en voelen langer fris aan. Hierdoor ontstaat een droger en comfortabeler slaapklimaat. Ook een goed ventilerend dekbed helpt om warmte beter af te voeren.

Kies een matras dat goed ventileert

Ook je matras speelt een belangrijke rol bij het reguleren van warmte en vocht. Sommige matrassen houden lichaamswarmte langer vast, terwijl andere juist ontworpen zijn om warmte sneller af te voeren dankzij een open celstructuur of speciale ventilatiekanalen. Heb je het 's nachts vaak warm of word je regelmatig zwetend wakker? Dan kan een goed ventilerend matras bijdragen aan een aangenamer slaapklimaat.

Onze slaapexpert legt uit:

Shirley, slaapexpert bij Swiss Sense:

"Veel mensen denken dat vooral hun dekbed bepaalt hoe warm ze slapen. In de praktijk zien we dat juist de topper of het matras een groot verschil kan maken. Vooral wanneer je regelmatig wakker wordt van warmte of nachtzweten, is het belangrijk om te kiezen voor materialen die goed ventileren en vocht afvoeren." Lees er alles over in het artikel Overgang en slapen.

Overweeg een verkoelende topper

Ben je tevreden over je huidige matras, maar heb je het toch snel warm? Dan kan een verkoelende topper van koudschuim een mooie aanvulling zijn. Een topper met ventilerende materialen helpt warmte en vocht beter af te voeren en kan het slaapcomfort verbeteren zonder dat je direct een nieuw matras hoeft aan te schaffen.

Kies een verkoelend hoofdkussen

Via je hoofd raak je relatief veel lichaamswarmte kwijt. Een goed verkoelend hoofdkussen kan daarom bijdragen aan een frisser gevoel tijdens de nacht. Kussens met ventilerende schuimen of verkoelende materialen helpen warmte sneller af te voeren dan veel traditionele synthetische kussens.

Houd je slaapkamer koel

Voor de meeste mensen ligt de ideale slaapkamertemperatuur tussen de 16 en 18 °C.

Daarnaast helpt het om:

• de slaapkamer voor het slapengaan goed te ventileren;
• overdag direct zonlicht zoveel mogelijk buiten te houden;
• eventueel een stille ventilator te gebruiken tijdens warme nachten.

Kies luchtige nachtkleding

Niet alleen je beddengoed, maar ook je nachtkleding heeft invloed op je slaapcomfort. Materialen zoals katoen, linnen of zijde ademen beter dan veel synthetische stoffen en voelen minder snel klam aan wanneer je transpireert.

Let op eten, drinken en beweging

Probeer in de laatste uren voor het slapengaan zoveel mogelijk te beperken:

• alcohol;
• pittig eten;
• cafeïnehoudende dranken;
• intensieve sport.

Zo geef je je lichaam de kans om geleidelijk af te koelen voordat je gaat slapen.

Zo houd je je bed fris

Wanneer je regelmatig transpireert tijdens het slapen, blijft er meer vocht achter in je matras, dekbed en beddengoed.

Om je bed fris en hygiënisch te houden kun je:

• je bed iedere ochtend open laten liggen zodat vocht kan verdampen;
• dagelijks de slaapkamer ventileren;
• je beddengoed regelmatig wassen;
• je matras regelmatig laten luchten.

Een fris slaapklimaat draagt niet alleen bij aan meer comfort, maar helpt ook om je bed langer schoon en aangenaam te houden.

Wanneer is het verstandig om een arts te raadplegen?

In veel gevallen is nachtzweten onschuldig en hangt het samen met je slaapomgeving of leefstijl.

Neem wel contact op met je huisarts wanneer:

• je langdurig of zeer hevig nachtzweten ervaart;
• je geen duidelijke oorzaak kunt vinden;
• je ook last hebt van koorts, onverklaarbaar gewichtsverlies of andere lichamelijke klachten;
• het nachtzweten plotseling ontstaat of steeds erger wordt.

Een arts kan onderzoeken of er sprake is van een onderliggende medische oorzaak en indien nodig een passende behandeling adviseren.